Quy trình xét nghiệm định lượng Creatinin trong máu

Xét nghiệm kiểm tra nồng độ creatinin trong máu được coi là tiêu chuẩn vàng để đánh giá chức năng thận. Chỉ khi có những rối loạn sinh lý ở thận hay sự gây bệnh lý tại thận thì giá trị creatinin mới thay đổi. Bệnh tại thận có thể do tự phát hoặc do chính con người sử dụng thuốc ảnh hưởng trực tiếp tới thận dẫn tới suy thận, ví dụ như dùng thuốc bôi da kéo dài diện rộng có chứa Corticid mà không có sự theo dõi của bác sĩ, không được kiểm tra chức năng thận thường xuyên... Khi thận khỏe mạnh, không bị ảnh hưởng bởi thuốc hay các yếu tố khác thì nồng độ creatinin máu không đổi, và chứng tỏ chức năng bài tiết của thận bình thường.

Định nghĩa

Creatinine là một sản phẩm giáng hoá của creatine phosphate trong cơ, và thường được sản sinh với tốc độ ổn định trong cơ thể (tùy thuộc vào lượng cơ).

Khoảng tuyến tính: giá trị cho phép đo còn chính xác.

Giới hạn đo: nồng độ tối thiểu cho phép đo có thể đo.

Nguyên lý

Xét nghiệm đo màu động học này dựa trên phương pháp Jaffé. Trong dung dịch kiềm, creatinine tạo thành phức hợp màu vàng - cam với picrate. Tỷ lệ tạo thành chất màu tỷ lệ thuận với nồng độ creatinine có trong mẫu thử. Xét nghiệm sử dụng “ Rate – blanking” để giảm thiểu nhiễu do bilirubin. Để hiệu chỉnh phản ứng không đặc hiệu gây ra do các chất tạo sắc giả creatinine trong huyết thanh/ huyết tương, bao gồm các protein và keton, kết quả cho huyết thanh hoặc huyết tương được hiệu chỉnh với - 26µmol/ L ( - 0.3 mg/dL).

pH kiềm

Creatinine + acid picric → phức hợp màu vàng – cam.

An toàn

Huyết thanh, huyết tương, máu toàn phần có nguy cơ lây nhiễm cao, việc thực hiện thao tác trên mẫu bệnh phẩm tuân thủ các quy trình

Mang đầy đủ trang phục bảo hộ như: áo choàng, găng tay, khẩu trang, kính, nón….

Khi bị dính hóa chất, bệnh phẩm vào găng tay thì phải thay găng tay ngay; nếu vào mắt thì rửa ngay dưới vòi rửa mắt khẩn cấp

Mẫu bệnh phẩm sau xét nghiệm phải được xử lý như chất thải lây nhiễm

Nội dung thực hiện

Ly tâm tube máu trong thời gian 5 phút với vận tốc 4000 vòng/phút.

Đặt tube máu vào 1 vị trí trên giá (rack) dành cho phân tích bệnh phẩm..

Đặt giá mẫu này vào vị trí chạy mẫu trong hệ thống máy

Phân tích mẫu theo quy trình hướng dẫn của hướng dẫn sử dụng máy sinh hóa Biosytem A25.

Khi máy phân tích xong, kết quả sẽ tự động chuyển vào hệ thống Labconn

Kiểm tra kết quả

In và trả kết quả

Diễn giải và báo cáo kết quả.

Creatinine máu

Nam : 0.7 – 1.3 mg/dL

Nữ : 0.5 – 0.9 mg/dL

Cảnh báo

Khi kết quả xét nghiệm của bệnh nhân > 2.26 mg/dl thì cần báo trực tiếp cho bác sĩ điều trị

Các yếu tố ảnh hưởng

Vàng da: Nồng độ bilirubin liên hợp > 86 µmol/l hoặc 5 mg/dL.

Nồng độ bilirubin không liên hợp > 171 µmol/l hoặc 10 mg/dL.

Máu Tán huyết: nồng độ hemoglobin >621 µmol/l hoặc 1000 mg/dl.

Lipid máu: > 800mg/dL. Có sự tương quan giữa độ đục và nồng độ triglycerides

KTV. Ngọc Hanh