Dấu hiệu nhận biết trẻ nhiễm giun sán và cách phòng tránh

Giun sán là một trong những nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh và hay gặp chủ yếu ở trẻ em. Giun sán luôn là những nỗi ám ảnh đối với những bậc cha mẹ khi có con nhỏ. Đối với các nước nhiệt đới, khả năng mà trẻ em bị nhiễm giun đường ruột thường sẽ rất lớn. Giun sán là một loại ký sinh trùng, và loại giun thường gặp ở trẻ em nhất là giun móc và giun kim. Tuy nhiên, các triệu chứng nhiễm giun ở trẻ em thì sẽ không hề giống nhau và khác nhau ở mỗi trẻ.

Giun sán xâm nhập vào cơ thể trẻ như thế nào?

Nhiễm bệnh giun sán tuy là bệnh đơn giản nhưng nó có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm và nghiêm trọng cho trẻ nhỏ. Vì vậy Ba mẹ cần quan tâm đến các triệu chứng gây ra bất thường ở trẻ để phát hiện sớm và điều trị.
Ở nước ta hiện nay trẻ em bị nhiễm giun sán khá phổ biến. Có rất nhiều nguyên nhân gây ra dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp nhất:
Ăn phải những thực phẩm không được đảm bảo vệ sinh, chưa được nấu chín. Các loại rau sống, những món ăn còn tươi sống như bò tái, hàu sống, các loại gỏi… nó là một nguy cơ tiềm ẩn có chứa các loại ấu trùng giun sán như: sán lá gan, sán dây bò, sán lợn, giun lươn…Đặc biệt nhiễm ấu trùng sán lợn (sán heo) vào máu ký sinh tại não là bệnh nguy hiểm và gây tử vong cao.

Chơi đùa với thú nuôi: Động vật là một vật chủ của nhiều loại giun sán gây nguy hiểm đến người cho nên trẻ nhỏ hay thích chơi đùa với các vật nuôi trong nhà thì nguy cơ nhiễm giun sán rất cao. Tuy nhiên trứng của những loại giun này có trong phân có các vật nuôi nó được tồn tại rất lâu và cũng là nguồn lây bệnh nhiều nhất cho con người.
Không giữ gìn vệ sinh môi trường xung quanh: Chiếu, nệm, sân trẻ thường hay chơi đùa…nếu không giữ sạch sẽ thì cũng là một nguyên nhân gây ra bệnh giun sán. Do đó chúng ta cần có các biện pháp vệ sinh chăn, màn, chiếu, gối thường xuyên, giữ gìn vệ sinh nhà cửa, sân vườn sạch sẽ, không nên vứt rác bừa bãi.
Trẻ vệ sinh cá nhân không được sạch sẽ: các ấu trùng giun không chỉ vào cơ thể bằng đường tiêu hóa ngoài ra nó có khả năng xâm nhập qua các vùng da bị trầy xước. Do đó để tránh bị nhiễm giun chúng ta cần hướng dẫn cho trẻ vệ sinh cá nhân thật tốt, thường xuyên nhắc nhở trẻ phải rửa tay sạch sẽ trước khi ăn hoặc sau khi đi tiểu, đi tiêu. Và điều đặc biệt không nên cho trẻ đưa tay ngậm vào miệng hay các đồ chơi của trẻ.
Không tẩy giun: Có một số trường hợp ba mẹ xem nhẹ việc tẩy giun cho trẻ. Trong giai đoạn trẻ đang được phát triển, năng động thì sức đề kháng sẽ bị kém hơn so với người lớn. Ba mẹ nên lưu ý về vấn đề tẩy giun định kỳ cho trẻ và bao gồm các thành viên trong gia đình để phòng ngừa bệnh.

Triệu chứng khi trẻ em bị nhiễm giun sán

Khi trẻ bị nhiễm các loại giun sán khác nhau thì các triệu chứng và biểu hiện sẽ khác nhau. Có nhiều trẻ sẽ bị nhiễm 2-3 loại giun cùng một lúc. Dưới đây là những biểu hiện khi trẻ bị nhiễm các loại giun thông thường:
Giun đũa: Biểu hiện đặc trưng nhất khi trẻ bị nhiễm giun là ho, khó thở. Khi được chụp X –Quang thì sẽ nhìn thấy được rõ hình ảnh thâm ở phổi. Trẻ em bị nhiễm giun có các triệu chứng như táo bón, tiêu chảy, nôn, buồn nôn, khó thở, ngứa và nỗi mẫn đỏ.
Giun kim: Khi bị nhiễm giun kim biểu hiện phổ biến nhất là ngứa vùng hậu môn vào lúc đêm. Vì đây là thời điểm mà giun kim ra rìa hậu môn nó sẽ gây ngứa ngáy cảm giác khó chịu đối với trẻ. Ngoài ra có thể nỗi những nốt đỏ ở xung quanh vùng hậu môn của trẻ.
Giun móc: Sẽ chia ra ba thời kỳ, vào thời kỳ khi ấu trùng xâm nhập đi ngang qua da trẻ sẽ có các nốt đỏ ở da, gây ngứa có thể tự biến mất sau vài ngày, tiếp theo thời kỳ ấu trùng sẽ di chuyển đến phổi sẽ có những triệu chứng không rõ rệt như ho khan, bị khan tiếng và khi đến thời kỳ toàn phát sẽ có những biểu hiện rối loạn tiêu hóa( viêm tá tràng, táo bón, tiêu chảy…)

Đối với giun kim thì dễ dàng lây truyền từ người này qua người khác bằng đường vô tình đưa đồ vật và tay vào miệng.

Chu kỳ của nhiễm giun bắt đầu bằng việc giun kim cái đẻ trứng xung quanh ở hậu môn của trẻ vào ban đêm. Điều này sẽ khiến cho trẻ bị ngứa, khó chịu việc gãi sẽ làm cho da bị trầy xước, trứng giun bám vào tay và móng tay.

Khi mà tay của trẻ tiếp xúc trực tiếp với quần áo, giường chiếu, đồ chơi và thậm chí là thức ăn.

Trứng giun sẽ dễ dàng lây sang cho nhiều đứa trẻ khác và tất cả thành viên trong gia đinh vì chúng có thể tồn tại ở bên ngoài cơ thể lên đến ba tuần.

Hậu quả là trứng sẽ được đưa vào miệng sau đó xuống ruột non thành giun trưởng thành và trứng có thể ở xung quanh hậu môn.

Vòng đời này sẽ tiếp tục lặp đi lặp lại, trẻ có thể tự nhiễm giun của chính mình và lây nhiễm sang cho những người khác.

Những loại giun ký sinh khác như: giun móc, giun tròn, giun sán cũng có thể lây qua việc tiếp xúc với những vùng đất bị ô nhiễm do phân của vật nuôi hoặc con người và điều này hoàn toàn phổ biến có thể xảy ra ở những nơi kém vệ sinh.

Do đó bạn cũng có thể bị nhiễm giun nếu như bạn ăn phải thứ gì đó mà bị nhiễm trứng sán dây hoặc ấu trùng như thịt lợn chưa nấu chín kỹ hay thịt bò sống.

Những triệu chứng nhiễm giun đường ruột ở trẻ em

Trẻ em bị nhiễm giun có thể không có triệu chứng điển hình gì hoặc có biểu hiện ngứa vùng hậu môn vào buổi tối. Ngoài ra trẻ còn có thể gặp phải một vài trường hợp sau đây:

- Thường sẽ khó chịu và thay đổi trong sinh hoạt hàng ngày.

- Bồn chồn, khó ngủ ngon giấc, thỉnh thoảng hay đái dầm.

- Đột nhiên chán ăn, ăn không ngon miệng.

- Chướng bụng, đau bụng và phân thì bất thường.

- Ở em bé gái, có thể nổi mẩn đỏ và ngứa quanh vùng âm đạo.

- Nghiêm trọng hơn hết là có thể có các dấu hiệu thiếu hụt vitamin và các khoáng chất.

- Có thể trong phân có máu, có biểu hiện thiếu máu nhẹ hoặc thở khò khè và ho khan.

Cách tốt nhất để nhận biết xem trẻ có bị nhiễm giun hay không là kiểm tra hậu môn của trẻ bằng việc soi đèn khi bé đang ngủ, hoặc tới trung tâm để được soi phân

Khi đó bạn có thể thấy những con giun có hình dạng mỏng, nhỏ, trắng di chuyển giống như sợi dài khoảng từ 5 đến 15mm nhưng bạn không thể nào thấy được trứng của giun kim bằng mắt thường được.

Tuy nhiên, theo như chia sẻ của các bác sĩ thì bạn có thể sử dụng băng dính dán lên hậu môn của trẻ vào ban đêm để phát hiện ra trứng của giun kim nếu như trẻ có những biểu hiện nhiễm giun như trên.

Cách phòng ngừa và điều trị khi nhiễm giun

Hiện nay tình trạng nhiễm giun ở nước ta hiện nay tăng cao. Vậy nên chúng ta cần có các biện pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả. Hãy loại bỏ những thói quen đễ trẻ dễ bị nhiễm bệnh, có một lối sống an toàn và khỏe mạnh. Ngoài ra ba mẹ phải quan sát những biểu hiện bất thường của trẻ để điều trị kịp thời và điều quan trọng là phải tây giun định kỳ cho trẻ 3-6 tháng một lần.

Để tiêu diệt giun kim, bạn có thể sử dụng những loại thuốc điều trị theo toa của bác sĩ. Các thành viên trong gia đình hoặc người có tiếp xúc với trẻ nhiễm giun đều phải đi khám và điều trị.

Thuốc khử trùng cũng có thể được sử dụng để phân hủy tất cả những con giun đã chết.

Sau hai tuần, việc điều trị sẽ được lặp lại nhằm đảm bảo không còn con giun nào có thể còn sót lại trong cơ thể và chắc chắn rằng các triệu chứng nhiễm giun ở trẻ cũng đã biến mất.

Bên cạnh đó, ba mẹ cũng nên đề cao tầm quan trọng của việc rửa tay bằng xà phòng trước bữa ăn và sau khi đi vệ sinh. Không cho bé đưa tay lên miệng. Phải rửa sạch thực phẩm, trái cây, rau củ trước khi ăn.

Đảm bảo sinh hoạt vệ sinh phải sạch sẽ, giặt sạch ga trải giường và đồ lót bằng nước nóng, sau đó mang phơi dưới ánh nắng mặt trời, sau khi điều trị giun và đặc biệt là gia đình cũng nên thường xuyên tẩy giun cho vật nuôi ở nhà bạn.

DS. Nguyễn Thị Thủy